و جاويدان « و قائم به امور دين و دنيا و جسم و جان ( * ( دِيناً قِيَماً ) * ) ( 1 ) . و از آنجا كه عربها علاقه خاصى به ابراهيم نشان مىدادند و حتى آئين خود را به عنوان آئين ابراهيم معرفى مىكردند ، اضافه مىكند كه « آئين واقعى ابراهيم همين است كه من به سوى آن دعوت مىكنم » نه آنچه شما به او بسته‌ايد ( * ( مِلَّةَ إِبْراهِيمَ ) * ) . همان ابراهيم كه « از آئين خرافى زمان و محيط ، اعراض كرد ، و به حق يعنى آئين يكتاپرستى روى آورد » ( حنيفا ) . « حنيف » به معنى شخص يا چيزى است كه تمايل به سويى پيدا كند ، ولى در اصطلاح قرآن به كسى گفته مىشود كه از آئين باطل زمان خود روى گرداند و به آئين حق توجه كند . اين تعبير گويا پاسخى است به گفتار مشركان كه مخالفت پيامبر را با آئين بتپرستى كه آئين نياكان عرب بود ، نكوهش مىكردند ، پيامبر در پاسخ آنها مىگويد : اين سنتشكنى و پشت پا زدن به عقائد خرافى محيط ، تنها كار من نيست ، ابراهيم كه مورد احترام همه ما است نيز چنين كرد . سپس براى تاكيد مىافزايد كه « او هيچگاه از مشركان و بتپرستان نبود » ( * ( وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) * ) . بلكه او قهرمان بتشكن و مبارز پويا و پىگير با آئين شرك بود . تكرار جمله * ( حَنِيفاً وَما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ) * در چند مورد از آيات قرآن با ذكر كلمه « مسلما » يا بدون آن براى تاكيد روى همين مساله است كه ساحت مقدس ابراهيم كه عرب جاهلى به او افتخار مىكرد از اين عقائد و اعمال غلط

--> ( 1 ) « قيما » هم به معنى راستى و استقامت ممكن است باشد ، و هم به معنى پايدار و جاويدان ، و هم به معنى قائم به امور دين و دنيا .